vô lối
Định nghĩa
- Tính từ:
- Không có lối thoát, không có cách giải quyết: "vô lối" chỉ tình huống, hành động hoặc suy nghĩ không có hướng đi hợp lý, dẫn đến bế tắc hoặc thiếu mục đích.
- Không hợp lý, vô lý (nghĩa bóng, thường dùng trong văn nói hoặc khẩu ngữ): "vô lối" chỉ một hành động, quyết định hoặc cách cư xử thiếu suy nghĩ, không có cơ sở logic, thậm chí có thể gây khó chịu.
Ví dụ sử dụng
Tính từ (nghĩa đen - không có lối thoát):
- Con đường này dẫn vào rừng sâu, thực sự vô lối. (Con đường này không có lối ra, dẫn đến chỗ bế tắc.)
- Suy nghĩ của anh ấy quá vô lối, chẳng đi đến đâu. (Suy nghĩ của anh ấy không có hướng đi rõ ràng, không giải quyết được vấn đề.)
Tính từ (nghĩa bóng - vô lý, khẩu ngữ):
- Một quyết định vô lối như thế thật khó chấp nhận. (Quyết định thiếu hợp lý, không có căn cứ.)
- Cách nói chuyện của hắn ta thật vô lối, chẳng ai hiểu nổi. (Cách nói chuyện vô lý, thiếu logic.)
Các cách sử dụng nâng cao
"vô lối" kết hợp với danh từ chỉ hành động: nhấn mạnh tính phi lý, thiếu suy nghĩ.
- Hành vi vô lối của cậu ta khiến mọi người bực mình. (Hành vi thiếu hợp lý, không có mục đích rõ ràng.)
"vô lối" trong văn cảnh phê phán: thường dùng để chỉ trích cách ứng xử thiếu văn minh hoặc không có logic.
- Lối sống vô lối của giới trẻ đôi khi bị chỉ trích. (Lối sống không có định hướng, thiếu lý trí.)
Biến thể và từ gần giống
- Vô lý (tính từ): không có lý lẽ, không hợp lý — gần nghĩa với "vô lối" nhưng nhẹ hơn.
- Lập luận của anh ấy thật vô lý. (Lập luận không có cơ sở.)
- Bế tắc (tính từ): không có lối thoát, không có cách giải quyết — đồng nghĩa với nghĩa đen của "vô lối".
- Tình hình hiện tại đang bế tắc. (Không có hướng giải quyết.)
Từ đồng nghĩa
- Vô lý: không hợp lý, thiếu logic.
- Phi lý: trái với lẽ thường, không có căn cứ.
- Bế tắc: không có lối thoát (nghĩa đen).
Thành ngữ liên quan
- Không lối thoát: tình trạng bế tắc, không có cách giải quyết.
- Anh ta rơi vào tình thế không lối thoát. (Hoàn cảnh khó khăn, không có hướng đi.)
- Vô lối vô lý: cách nói nhấn mạnh sự thiếu hợp lý, vô nghĩa.
- Chuyện đó thật vô lối vô lý, chẳng ai tin. (Câu chuyện hoàn toàn vô lý, không đáng tin.)